1.مقدمه: اهمیت درهمتنیده فضاهای سبز، رشد اجتماعی و ارتباط در دوران کودکی
رشد اجتماعی سالم و کسب مهارتهای ارتباطی مؤثر، از ارکان اساسی رفاه و موفقیت کودکان در طول زندگی به شمار میروند. این توانمندیها به کودکان کمک میکنند تا روابط معناداری برقرار کنند، در محیطهای اجتماعی به خوبی عمل نمایند و نیازها و احساسات خود را به طور مؤثری بیان کنند. در کنار اهمیت این مهارتها، پژوهشهای فزایندهای در حال آشکار ساختن تأثیرات مثبت طبیعت و فضاهای سبز بر جنبههای گوناگون رشد کودک هستند. به طور خاص، علاقه رو به رشدی به بررسی نقش طبیعت در پرورش مهارتهای اجتماعی و تواناییهای ارتباطی کودکان دیده میشود. هدف از این گزارش، بررسی ابعاد مختلف رابطه بین فضاهای سبز، رشد اجتماعی و ارتباط در کودکان است. این بررسی با تکیه بر پژوهشهای موجود، تلاش میکند تا دیدگاهی جامع در این زمینه ارائه داده و پیامدهای کلیدی آن را برای ذینفعان مختلف مشخص سازد.
2.تعریف چشمانداز: فضای سبز برای کودکان به چه معناست؟
در بررسی تأثیر فضاهای سبز بر رشد کودکان، ضروری است تا درک روشنی از مفهوم فضای سبز در زمینههای مختلف شهری و روستایی داشته باشیم.
- زمینه شهری: فضاهای سبز شهری در این گزارش به عنوان مناطق پوشیده از گیاهان در شهرها تعریف میشوند که شامل پارکها، چمنزارها، گورستانها، زمینهای ورزشی و بازی، و درختان کنار جادهای میشوند 1. البته مناطق شهری میتوانند اشکال متنوعتری از فضاهای سبز را نیز ارائه دهند. این فضاها میتوانند شامل پارکهای کوچک، پارکهای بزرگ، زمینهای بازی، باغهای محلی و فضاهای سبز غیررسمی باشند 3. برخی مطالعات حتی نمونههای درونشهری مانند بالکنها، حیاطهای داخلی، پاسیوها، زمینهای بازی سرپوشیده، زمینهای بایر یا قطعات زمین خالی و تکههای پوشش گیاهی خودرو را نیز در تعریف فضای سبز شهری برای کودکان در نظر میگیرند 3. سازمان جهانی بهداشت، فضاهای سبز شهری را به عنوان «تمام زمینهای شهری پوشیده از هر نوع پوشش گیاهی» تعریف کرده است 4. در این راستا، تعریفی که در این گزارش مورد توجه قرار میگیرد، «فضای سبز شهری عمومی که با هر نوع پوشش گیاهی مشخص میشود» است. این تعریف شامل ویژگیهای کوچکتر فضای سبز مانند درختان خیابانی و پوشش گیاهی کنار جاده، و فضاهای سبز بزرگتر که عملکردهای اجتماعی و تفریحی متنوعی را ارائه میدهند (مانند پارکها، زمینهای بازی یا گذرگاههای سبز) را در بر میگیرد. با این حال، برخلاف تعریف سازمان جهانی بهداشت، فضاهای سبزی که برای عموم قابل دسترس یا برای استفاده تفریحی نیستند (مانند بامهای سبز و نمای ساختمانهای سبز، یا فضای سبز در زمینهای خصوصی) از این تعریف مستثنی میشوند 5. مفهوم «زیرساخت سبز کودکان (CGI)» نیز به عنوان شبکهای استراتژیک از مناطق طبیعی و نیمهطبیعی با سایر ویژگیهای زیستمحیطی مطرح شده است که برای ارائه طیف گستردهای از خدمات اکوسیستم طراحی و مدیریت میشود و به طور خاص بر اتصال کودکان به طبیعت در جایی که زندگی، یادگیری و بازی میکنند، تمرکز دارد 7. CGI بر این ایده استوار است که طبیعت باید به طور یکپارچه در فرآیندهای برنامهریزی و زیرساختهای شهری ادغام شود تا دسترسی برای همه کودکان تضمین گردد و هدف آن ایجاد فضاهای شهری سالمتر، ایمنتر، مقاومتر و دوستدار کودک از طریق رویکردهای عادلانهتر، فراگیرتر و مشارکتیتر است 7. به این ترتیب، فضاهای سبز شهری برای کودکان طیف وسیعی از مناطق پوشیده از گیاهان را در بر میگیرد که امکان تعامل کودکان با طبیعت را در محیطهای شهری فراهم میآورد.
- زمینه روستایی: در زمینه روستایی، فضاهای سبز به طور مشابه به عنوان زمینهایی با پوشش گیاهی طبیعی شامل چمن، درختان و سایر گیاهان تعریف میشوند که برای عموم باز و قابل دسترس هستند 8. این فضاها میتوانند شامل پارکها، خیابانهای قابل پیادهروی با درختان، قطعات زمین کاشته شده و باغها باشند 8. شایان ذکر است که پارکهای ایالتی و ملی واقع در خارج از مرزهای شهرها عموماً به عنوان فضاهای سبز شهری در نظر گرفته نمیشوند 4. با این حال، در هر دو زمینه شهری و روستایی، هدف اصلی فراهم آوردن فرصتهایی برای تعامل انسان با طبیعت است.
- مقایسه (شهری در مقابل روستایی): در حالی که تعریف اساسی فضای سبز در هر دو زمینه شهری و روستایی مشابه است، در دسترس بودن، نوع و قابلیت دسترسی به این فضاها ممکن است تفاوتهای قابل توجهی داشته باشد 4. در مناطق شهری، ممکن است تمرکز بر ایجاد فضاهای سبز جدید یا بهبود فضاهای موجود باشد، در حالی که مناطق روستایی ممکن است از فضاهای سبز طبیعی بیشتری برخوردار باشند 8. فضاهای سبز شهری نقش مهمی در کاهش چالشهای شهری مانند اثر جزیره حرارتی و آلودگی هوا ایفا میکنند 4. در نهایت، اگرچه تعریف بنیادین یکسان است، اما واقعیتهای دسترسی و استفاده از فضاهای سبز احتمالاً بین محیطهای شهری و روستایی بسیار متفاوت است و این میتواند منجر به انواع و سطوح مختلف تأثیر بر رشد کودکان شود.
3.پیریزی بنیان: تأثیر گسترده فضاهای سبز بر رشد اجتماعی کودکان
تعامل کودکان با فضاهای سبز جنبههای متنوعی از رشد اجتماعی آنها را تقویت میکند. این فضاها فرصتهای بیشماری برای تعامل اجتماعی با همسالان فراهم میکنند و به کودکان کمک میکنند تا روشهای سالمی برای برقراری دوستی، پاسخ به تعاملات فیزیکی، استفاده از تخیل در کنار یکدیگر، حل مسائل، ایجاد روابط و کسب احترام برای دیگران را بیاموزند 3. بازی در فضای باز در پارکها مهارتهای اجتماعی اساسی مانند به اشتراک گذاشتن، همکاری و حل تعارض را پرورش میدهد 14. علاوه بر این، طبیعت همکاری، کار گروهی، همدلی و رفتار جامعهپسندانه را تقویت میکند 19. بازی بدون ساختار در طبیعت خلاقانهتر و تخیلیتر است و منجر به تقویت مهارتهای اجتماعی و مشارکتی میشود 22. کودکان در برنامههای مبتنی بر طبیعت رفتارهای بازی گروهی بهبود یافته و هماهنگی اجتماعی بیشتری نشان میدهند 20. فضای سبز اغلب نظارت مستقیم بزرگسالان را کاهش میدهد و به کودکان اجازه میدهد تا نحوه حل مشکلات خود، به اشتراک گذاشتن، همکاری و احترام به دیدگاههای مختلف را بیاموزند 14. پژوهشها نشان میدهند که ارتباط با طبیعت با مهارتهای یادگیری اجتماعی-عاطفی، از جمله خودآگاهی، خودمدیریتی و مهارتهای ارتباطی، ارتباط مثبت دارد 25. به طور کلی، فضاهای سبز نقش حیاتی در رشد اجتماعی کودکان ایفا میکنند و از طریق بازی بدون ساختار و تعامل با همسالان، همکاری، همدلی، رفتار جامعهپسندانه و مهارتهای اجتماعی ضروری را ترویج مینمایند.
4.طبیعت به عنوان کاتالیزور ارتباط: چگونه فضاهای سبز مهارتهای ارتباطی کودکان را ارتقا میدهند؟
تعامل با طبیعت در فضاهای سبز به طرق خاصی تواناییهای ارتباطی کودکان را بهبود میبخشد. کودکان هنگام بازی در فضای باز نسبت به داخل خانه به طور قابل توجهی از کلمات بیشتری استفاده میکنند 30. محیط بیرون سرشار از فرصتهایی برای توصیف دیدهها، احساسات و تجربیات است که به طور طبیعی زبان و دایره لغات آنها را غنیتر میکند 19. طبیعت محیطی محرک برای بازی تخیلی و کشف فراهم میکند که باعث ایجاد ارتباطات معنادار میشود 22. مواد طبیعی با بافتها، اشکال، اندازهها و وزنهای منحصربهفرد به کودکان کمک میکنند تا کلمات و مفاهیم جدید را بیاموزند 31. بازی در فضای باز استفاده از کلمات و عبارات توصیفی برای بیان تجربیات حسی را تشویق میکند 31. فعالیتهایی مانند پیادهروی در طبیعت، شکار اشیا، و ساختن پناهگاهها، ارتباط را از طریق مشاهده، پرسش و همکاری ترویج میکنند 22. بازی در فضای باز فرصتهایی برای تمرین تعاملات اجتماعی، مذاکره و توسعه زبانی که برای موفقیت اجتماعی لازم است، فراهم میآورد 31. آزادی و فضای موجود در بیرون میتواند کودکان را راحتتر کرده و آنها را برای ابراز وجود مشتاقتر نماید 32. محیطهای بیرونی میتوانند به گونهای طراحی شوند که شامل مناطق تقویتکننده زبان باشند که نقشآفرینی، داستانگویی و پروژههای مشارکتی را ترویج میکنند 37. به طور خلاصه، فضاهای سبز به عنوان کاتالیزورهای قدرتمندی برای رشد ارتباطی در کودکان عمل میکنند و از طریق تجربیات حسی غنی، تحریک بازی تخیلی، تقویت تعاملات اجتماعی و ارائه فرصتهای متعدد برای استفاده از زبان و گسترش دایره لغات، این امر را محقق میسازند.
5.گشودن سازوکارها: مسیرهای روانشناختی و رشدی پیونددهنده طبیعت و ارتباط
نظریههای روانشناختی و رشدی متعددی توضیح میدهند که چگونه طبیعت بر مهارتهای ارتباطی کودکان تأثیر میگذارد. طبیعت یک محیط یادگیری چندحسی فراهم میکند که حس کنجکاوی و خلاقیت را تحریک میکند، که اینها پایههای اساسی ارتباط هستند 19. نظریهها نشان میدهند که تماس با طبیعت خلاقیت، تخیل، رشد فکری و شناختی را ارتقا داده و روابط اجتماعی را تقویت میکند 19. بحث «طبیعت در مقابل تربیت» نقش مهم محیط در شکلگیری رشد، از جمله تواناییهای زبانی را تصدیق میکند 54. طبیعت توجه مشترک و خواندن نیت را تقویت میکند، که برای کسب زبان حیاتی هستند 40. عناصر طبیعی میتوانند به عنوان ابزار در حین بازی استفاده شوند و کودکان را ملزم به استفاده از زبان برای انتقال معنایی که به این اشیاء نسبت میدهند، میکنند 40. محیط غنی از حس طبیعت میتواند از پردازش حسی پشتیبانی کند، که برای توجه، تنظیم عاطفی و تعامل اجتماعی، که همگی بر تواناییهای ارتباطی تأثیر میگذارند، اساسی است 57. بازی بدون ساختار در طبیعت به کودکان اجازه میدهد آزادانه فکر کنند، فعالیتهای خود را طراحی کنند و به روشهای خلاقانه به جهان نزدیک شوند، که باعث تقویت خلاقیت، حل مسئله و مهارتهای اجتماعی میشود و همگی به ارتباط بهتر کمک میکنند 15. به طور خلاصه، ارتباط بین طبیعت و ارتباط چندوجهی است و شامل پردازش حسی بهبود یافته، ارتقاء توجه مشترک و خواندن نیت، و فراهم کردن یک محیط تحریککننده و بدون ساختار است که باعث تقویت خلاقیت، تخیل و تعامل اجتماعی میشود، که همگی برای رشد زبان و ارتباط مؤثر بسیار مهم هستند.
6.مراحل رشدی: تفاوتهای مرتبط با سن در مزایای طبیعت برای ارتباط اجتماعی
مزایای طبیعت برای ارتباط اجتماعی ممکن است در گروههای سنی مختلف کودکان متفاوت باشد.
- کودکان پیشدبستانی (2 تا 5 سال): مطالعات نشان میدهد که دوران کودکی اولیه زمان حساسی برای قرار گرفتن در معرض فضاهای سبز است و با مشکلات عاطفی کمتر مرتبط است و به طور بالقوه پایهای برای مهارتهای اجتماعی و ارتباطی ایجاد میکند 20. یادگیری مبتنی بر طبیعت در دوران پیشدبستانی باعث تقویت رشد اجتماعی شده و تجربیات حسی غنی را فراهم میکند که زبان را تقویت میکند 20. فعالیتهای خارج از منزل مانند حباببازی، تابسواری، بازی با توپ، بازی با آب و سرسرهبازی فرصتهای خاصی برای رشد زبان در کودکان نوپا ارائه میدهند 36. برای کودکان پیشدبستانی، محیط غنی از حس طبیعت و فرصتهای بازی ساده و تعاملی در فضای باز برای رشد زبان و مهارتهای اجتماعی اساسی بسیار مهم است.
- کودکان دبستانی (6 تا 11 سال): تحقیقات نشان میدهد که ارتباط مثبتی بین فضای سبز اطراف مدارس و مشکلات رفتاری بیرونی کمتر وجود دارد 65. ارتباط با طبیعت با مهارتهای یادگیری اجتماعی-عاطفی بالاتر مرتبط است 25. یادگیری در فضای باز مهارتهای ارتباطی را بهبود بخشیده و تعاملات مثبت همسالان را تقویت میکند 26. با ورود کودکان به سن مدرسه، مزایای طبیعت به بهبود رفتار اجتماعی و مهارتهای پیچیدهتر اجتماعی-عاطفی گسترش مییابد و محیطهای یادگیری در فضای باز نقش مهمی در تقویت ارتباط و روابط همسالان ایفا میکنند.
- نوجوانان (12 سال به بالا): در حالی که برخی مطالعات بیشتر بر سلامت روان تمرکز دارند، طبیعت فرصتهایی برای کار گروهی و توسعه مهارتهای ارتباطی و همکاری بین فردی در نوجوانان فراهم میکند 2. همچنین میتواند حواسپرتیها را کاهش داده و ارتباط چهره به چهره را تشویق کند 68. برای نوجوانان، طبیعت فضایی برای توسعه مهارتهای اجتماعی بالغتر مانند کار گروهی و ارتباط فراهم میکند و به طور بالقوه یک استراحت از تعاملات تحت سلطه فناوری ارائه داده و ارتباطات بین فردی عمیقتری را تقویت میکند.
جدول 1: مزایای مرتبط با سن قرار گرفتن در معرض طبیعت برای ارتباط اجتماعی
گروه سنی | مزایای کلیدی ارتباط اجتماعی | اسناد پشتیبان |
کودکان پیشدبستانی (2-5 سال) | پایهگذاری مهارتهای زبانی و اجتماعی، تجربیات حسی غنی، تشویق بازی تعاملی ساده | 20 |
کودکان دبستانی (6-11 سال) | بهبود رفتار اجتماعی، تقویت مهارتهای اجتماعی-عاطفی پیچیدهتر، ارتقاء ارتباط و روابط همسالان از طریق یادگیری در فضای باز | 5 |
نوجوانان (12 سال به بالا) | فرصتهایی برای کار گروهی و توسعه مهارتهای ارتباطی بین فردی، تشویق ارتباط چهره به چهره، تقویت همدلی | 2 |
7.تعامل ساختاریافته: نقش برنامههای مبتنی بر طبیعت و مدارس جنگلی در پرورش ارتباط اجتماعی
برنامههای ساختاریافته مبتنی بر طبیعت و مدارس جنگلی تأثیر قابل توجهی بر مهارتهای ارتباط اجتماعی کودکان دارند. یادگیری مبتنی بر طبیعت عملکرد بهتری نسبت به آموزش سنتی دارد و رشد اجتماعی-عاطفی را تقویت میکند و باعث تقویت مهارتهای همکاری و ارتباطی میشود 20. مدارس جنگلی با تأکید بر یادگیری و بازی در فضای باز، بهبود مهارتهای ارتباطی، مهارتهای اجتماعی، همکاری و کار گروهی را نشان دادهاند 42. این مدارس جوامع یادگیری ایجاد میکنند که در آن کودکان صدا دارند و برای تأثیرگذاری بر تجربیات جمعی و فردی خود توانمند میشوند و منجر به بهبود مهارتهای اجتماعی و مشارکتی و همچنین ارتباط کلامی میشوند 42. نسبت بالاتر کارکنان به کودک در برخی برنامهها فرصتهای بیشتری برای تعامل و ارتباط فراهم میکند 42. فعالیتهای پیشدبستانی مبتنی بر طبیعت، مانند ساختن پناهگاه و مشاهده طبیعت، ذاتاً ارتباط را از طریق برنامهریزی، حل مسئله و کشف مشترک تقویت میکنند 41. به طور کلی، برنامههای مبتنی بر طبیعت و مدارس جنگلی چارچوب ارزشمندی برای پرورش عمدی مهارتهای ارتباط اجتماعی کودکان از طریق تجربیات غوطهور در فضای باز، فعالیتهای مشارکتی و یک محیط اجتماعی حمایتی ارائه میدهند.
8.پرداختن به گسست: موانع دسترسی کودکان به فضاهای سبز و تأثیر اجتماعی آنها
موانع مختلفی دسترسی کودکان به فضاهای سبز را محدود میکند و این میتواند تأثیر منفی بر رشد اجتماعی آنها داشته باشد. محدودیتهای والدین، فضای فعالیت معمول محدود، نگرانیهای ایمنی (ترافیک، غریبهها، جرم)، کمبود وقت، هزینههای مربوط به سفر و هزینههای پارک، موانع محیطی (آب و هوا) و عدم علاقه یا دانش از جمله این موانع هستند 5. دسترسی نابرابر به فضاهای سبز بر اساس نژاد، قومیت و وضعیت اقتصادی-اجتماعی یک نگرانی مهم است 66. دسترسی محدود به فضاهای سبز میتواند منجر به کاهش تعاملات اجتماعی، مهارتهای اجتماعی ضعیفتر، افزایش پرخاشگری، بازی تخیلی کمتر و به طور بالقوه به مشکلات سلامت روان کمک کند 2. نابرابری زیستمحیطی در دسترسی به فضای سبز میتواند نابرابریهای بهداشتی را تشدید کرده و کودکان جوامع به حاشیه رانده شده را از لذتها و مزایای بازی در طبیعت محروم کند 78. به طور خلاصه، موانع متعددی، از جمله نگرانیهای ایمنی، محدودیتهای والدین، عوامل اقتصادی-اجتماعی و نابرابریهای زیستمحیطی، دسترسی کودکان به فضاهای سبز را محدود میکند و به طور منفی بر رشد اجتماعی آنها تأثیر میگذارد و به طور بالقوه به چالشهای مختلف اجتماعی و عاطفی کمک میکند.
9.پل زدن شکاف: توصیهها و مداخلات برای ترویج دسترسی و تعامل
ترویج دسترسی و تعامل کودکان با فضاهای سبز برای تقویت مهارتهای ارتباط اجتماعی آنها نیازمند یک رویکرد چندجانبه است.
- برنامهریزی شهری: برنامهریزی شهری دوستدار کودک که نیازها و خواستههای کودکان، به ویژه دسترسی آنها به فضاهای سبز عمومی ایمن و دلپذیر در فاصله پیادهروی آسان را در اولویت قرار دهد، ضروری است 3. ایجاد پارکهای جدید، بهبود مناطق کماستفاده و ادغام فضاهای سبز در محوطه مدارس و محلهها باید مورد توجه قرار گیرد. مفهوم زیرساخت سبز کودکان (CGI) و «آزمون بستنی» به عنوان معیارهای غیررسمی برای سنجش دوستدار کودک بودن شهرها باید در نظر گرفته شوند 7. برنامهریزی شهری آگاهانه با تمرکز بر نیازهای کودکان برای افزایش دسترسی به فضاهای سبز و ایجاد محیطهایی که از رشد اجتماعی و ارتباطی آنها حمایت میکنند، بسیار مهم است.
- ابتکارات آموزشی: ادغام یادگیری مبتنی بر طبیعت در برنامههای درسی مدارس، از جمله فعالیتهای خارج از منزل، ثبت وقایع روزانه در طبیعت و آموزش محیط زیست، باید در اولویت قرار گیرد 20. حمایت از توسعه پیشدبستانیهای طبیعت و برنامههای مدرسه جنگلی و تشویق بازی و اکتشاف در فضای باز به عنوان بخشهای جداییناپذیر روز مدرسه ضروری است. نهادهای آموزشی نقش مهمی در فراهم کردن تجربیات منظم و معنادار کودکان در طبیعت و در نتیجه تقویت مهارتهای اجتماعی و ارتباطی آنها دارند.
- مشارکت جامعه: تشویق گروههای اجتماعی به سازماندهی فعالیتها در فضاهای سبز، ترویج مشارکت خانوادهها و ایجاد حس تعلق، امری حیاتی است 6. حمایت از نظارت جامعه بر پارکها و مناطق سبز محلی و پرداختن به نگرانیهای ایمنی از طریق ابتکارات جامعه و حکمرانی مسئولانه نیز مهم است. مشارکت گستردهتر جامعه برای ایجاد یک اکوسیستم حمایتی که برای تعامل کودکان با طبیعت ارزش قائل است و آن را تسهیل میکند، ضروری است.
- رفع موانع: اجرای راهکارهایی برای کاهش موانعی مانند هزینه، نگرانیهای ایمنی و عدم آگاهی ضروری است 6. اطمینان از دسترسی عادلانه به فضاهای سبز با کیفیت برای همه کودکان، صرف نظر از پیشینه اقتصادی-اجتماعی یا موقعیت مکانی آنها، باید در اولویت قرار گیرد. طرحهای دوستدار تنوع در پارکها باید در نظر گرفته شود. غلبه بر موانع موجود برای دسترسی به فضاهای سبز نیازمند مداخلات هدفمندی است که نیازها و چالشهای خاص جوامع و خانوادههای مختلف را برطرف کند
10.نتیجهگیری: پرورش ارتباطکنندگان ماهر اجتماعی از طریق طبیعت
یافتههای کلیدی این گزارش رابطه مثبت قوی بین فضاهای سبز و رشد اجتماعی کودکان، به ویژه مهارتهای ارتباطی آنها را تأیید میکند. طبیعت از طریق سازوکارهای مختلفی تأثیر خود را اعمال میکند، از جمله تحریک حسی، بازی تخیلی، تعامل اجتماعی و فرصتهایی برای استفاده از زبان. قرار گرفتن در معرض طبیعت در اوایل زندگی و به طور مداوم در مراحل مختلف رشد از اهمیت بالایی برخوردار است. برنامههای ساختاریافته مبتنی بر طبیعت نقش مهمی ایفا میکنند و نیاز به رفع موانع موجود برای دسترسی به طبیعت ضروری است. در پایان، از سیاستگذاران، برنامهریزان شهری، مربیان و جوامع دعوت میشود تا ایجاد و حفظ فضاهای سبز با کیفیت و قابل دسترس برای کودکان را در اولویت قرار دهند و نقش حیاتی آنها را در پرورش ارتباطکنندگان ماهر اجتماعی و مؤثر به رسمیت بشناسند.
منابع مورداستناد
- ncbi.nlm.nih.gov, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6313536/#:~:text=Of%20course%20urbanized%20regions%20can,%2Droad%20trees%20%5B7%5D.
- Impact of Green Space Exposure on Children’s and Adolescents’ Mental Health: A Systematic Review – PubMed Central, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6313536/
- Roles of Urban Green Spaces for Children in High-Density Metropolitan Areas during Pandemics: A Systematic Literature Review – MDPI, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.mdpi.com/2071-1050/16/3/988
- Urban green space – Wikipedia, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://en.wikipedia.org/wiki/Urban_green_space
- Children’s access to urban greenspace: a survey of factors and …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23748834.2024.2387931
- The necessity of urban green space for children’s optimal … – Unicef, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.unicef.org/armenia/en/stories/necessity-urban-green-space-childrens-optimal-development
- Children’s Green Infrastructure: Children and Their Rights to Nature …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9014202/
- Green space & parks | County Health Rankings & Roadmaps, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.countyhealthrankings.org/strategies-and-solutions/what-works-for-health/strategies/green-space-parks
- THE POWER OF PARKS: ENVIRONMENTAL JUSTICE IN THE CONTEXT OF GREEN SPACE ACCESSIBILITY AND DISTRIBUTION – University of Michigan Library, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/171276/Moore%2C%20Annie_Practicum.pdf?sequence=1
- GREEN SPACES AS A PART OF THE CITY STRUCTURE – Biblioteka Nauki, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://bibliotekanauki.pl/articles/96154.pdf
- Public Perceptions of Urban Green Spaces: Convergences and Divergences – Frontiers, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-cities/articles/10.3389/frsc.2021.755313/full
- Urban—Rural Health Differences and the Availability of Green Space – ResearchGate, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.researchgate.net/publication/249668792_Urban-Rural_Health_Differences_and_the_Availability_of_Green_Space
- Residential green space and child intelligence and behavior across urban, suburban, and rural areas in Belgium: A longitudinal birth cohort study of twins – PMC – PubMed Central, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7446904/
- The Benefits of Outdoor Play: Why It Matters | Children’s Hospital of Philadelphia, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.chop.edu/news/health-tip/benefits-outdoor-play-why-it-matters
- Rocking and Rolling. Fresh Air, Fun, and Exploration: Why Outdoor Play Is Essential for Healthy Development | NAEYC, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.naeyc.org/resources/pubs/yc/may2019/outdoor-play-is-essential
- Why Should Kids Play Outside? Benefits of Outdoor Play for Kids – Miracle Recreation, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.miracle-recreation.com/blog/why-should-my-child-play-outside-benefits-of-outdoor-play-for-kids/
- The Benefits of Outdoor Play | We Are Parks and Recreation | Parks …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.nrpa.org/parks-recreation-magazine/2024/january/the-benefits-of-outdoor-play/
- The Importance of Outdoor Play – Kids Garden, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://kidsplaygarden.com/about/blog?post=the-importance-of-outdoor-play
- The Role of Interaction with Nature in Childhood Development: An Under-Appreciated Ecosystem Service – PMC, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7424505/
- Nature-Based Learning in Early Childhood – ISHCMC, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.ishcmc.com/news-and-blog/nature-based-learning-in-early-childhood/
- Exploring the Role of Nature in Childhood Development and Mental …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.acamh.org/blog/exploring-the-role-of-nature-in-childhood-development-and-mental-health/
- Nature: Fostering children’s social interactions – The Schuylkill Center, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://schuylkillcenter.org/nature-fostering-childrens-social-interactions/
- Nature exposure can enhance social connections – Research Library, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://research.childrenandnature.org/research/nature-exposure-can-enhance-social-connections/
- The Role of Nature in Early Childhood Development – LITTLE PLANET PRESCHOOL, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://littleplanetps.com/the-role-of-nature-in-early-childhood-development/
- Connection to nature is associated with social-emotional learning of children, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://research.childrenandnature.org/research/children-with-a-strong-connection-to-nature-have-higher-social-emotional-learning-skills-than-those-with-a-weaker-connection-to-nature/
- Research Digest: Back to School with Nature | Children & Nature …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.childrenandnature.org/resources/research-digest-back-to-school-with-nature/
- Nature Based Learning in the Early Years | C&NN, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.childrenandnature.org/resources/research-digest-nature-based-learning-in-the-early-years/
- Why Nature-Based Learning Activities Are Essential for Early Childhood Development, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://kidsusamontessori.org/why-nature-based-learning-activities-are-essential-for-early-childhood-development/
- Growing up green: a systematic review of the influence of greenspace on youth development and health outcomes – PMC – PubMed Central, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9482936/
- The Surprising Benefits of Nature: How Outdoor Play Can Boost …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://tinyeye.com/blog/the-surprising-benefits-of-nature-how-outdoor-play-can-boost-childrens-language-and-social-skills.php
- 5 Ways That Outdoor Play Helps Children Develop Language – Newcastle Speech Pathology, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.newcastlespeechpathology.com.au/post/5-ways-that-outdoor-play-helps-children-develop-language
- The Impact of Time Spent in Natural Outdoor Spaces on Children’s …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9566327/
- Child Development and Nature’s Impact – Shichida Australia, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.shichida.com.au/blog/embracing-natures-impact-on-child-development/
- Teaching Young Learners to Connect With Nature – Edutopia, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.edutopia.org/article/guiding-preschoolers-connect-nature/
- Nature – and speech and language development | Kathy Brodie …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.kathybrodie.com/articles/nature-and-speech-and-language-development/
- 5 Outdoor Activities to Improve Speech and Language Skills for …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.coraphysicaltherapy.com/5-outdoor-activities-to-improve-speech-and-language-skills-for-toddlers/
- cech.uc.edu, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://elmodules.cech.uc.edu/mcdonanl/mod%201%20output%20web/Mod%201%20Web%20-%20Storyline%20output/story_content/external_files/Taking%20it%20Outdoors%20-%20Communication%20Language%20and%20Literacy.pdf
- Unlocking Language Outdoors: Nurturing Communication – Kinderly, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://kinderly.co.uk/2024/04/18/unlocking-language-outdoors-nurturing-communication/
- The Power of Outdoor Spaces for Language and Communication …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.pentagonplay.co.uk/news-and-info/outdoor-spaces-language-communication
- Full article: The importance of play in natural environments for …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/09669760.2022.2144147
- Nature-Based Early Childhood Education – Merry Lea, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://merrylea.goshen.edu/nature-based-early-childhood-education/
- The Social Benefits of Forest School — Wildlings Forest School, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.wildlingsforestschool.com/blog/social-benefits-forest-school
- Unlocking the forest: An ethnographic evaluation of Forest Schools …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11447439/
- Benefits of Nature for Kids – Bright Horizons, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.brighthorizons.com/resources/article/children-and-nature
- Do Experiences With Nature Promote Learning? Converging Evidence of a Cause-and-Effect Relationship – Frontiers, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2019.00305/full
- Effect of nature on the mental health and well-being of children and adolescents: meta-review | The British Journal of Psychiatry | Cambridge Core, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.cambridge.org/core/journals/the-british-journal-of-psychiatry/article/effect-of-nature-on-the-mental-health-and-wellbeing-of-children-and-adolescents-metareview/CDFA53EA8BEFFDA0613B80632F3FB18B
- Why Kids Need to Spend Time in Nature – Child Mind Institute, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://childmind.org/article/why-kids-need-to-spend-time-in-nature/
- Discover Our Nature-Based Preschool Program! – West Side Christian School, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://wscsgr.org/discover-our-nature-based-preschool-program/
- Nature Therapy: Movement and Mental Health for Kids – Eye on Psi Chi, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.psichi.org/page/262EyeWinter21Fisher
- What is Forest Schools, and how did it change my life?, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.forestschools.com/blogs/forest-school-blog/what-is-forest-schools-and-how-did-it-change-my-life
- Forest School Foundation | Outdoor Learning, Bright Futures, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.theforestschoolfoundation.org/background-information-history
- FOR326/FR394: Why is Exposure to Nature Important in Early Childhood? – UF/IFAS EDIS, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://edis.ifas.ufl.edu/publication/FR394
- Nature play and child wellbeing | Australian Institute of Family Studies, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://aifs.gov.au/resources/policy-and-practice-papers/nature-play-and-child-wellbeing
- Nature vs nurture debate – Introduction to childhood development, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.nottingham.ac.uk/helmopen/rlos/child/foundation/page_three.html
- Nature vs. Nurture – Child Development – Achieving the Dream | OER Course Library, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://library.achievingthedream.org/hostoschilddevelopmenteducation/chapter/nature-vs-nurture/
- Nature vs. Nurture Child Development: Exploring Key Differences – Maryville University Online, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://online.maryville.edu/blog/nature-vs-nurture-child-development/
- The Power of Sensory Integration: Enhancing Communication for …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://autismspectrumnews.org/the-power-of-sensory-integration-enhancing-communication-for-non-speaking-individuals/
- How does sensory processing affect communication in kids with autism?, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.autismspeaks.org/expert-opinion/how-does-sensory-processing-affect-communication-kids-autism
- 20Q: Understanding Sensory Integration and Processing – Article 20387, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.speechpathology.com/articles/understanding-sensory-integration-and-processing-20387
- Sensory Responsiveness Is Linked With Communication in Infant Siblings of Children With and Without Autism – PMC, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8740754/
- Sensory Processing Disorder (SPD) – Kid Sense Child Development, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://childdevelopment.com.au/areas-of-concern/diagnoses/sensory-processing-disorder-spd/
- Green Spaces: A Vital Key to Young Children’s Mental Well-Being – Early Learning Nation, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://earlylearningnation.com/2024/07/green-spaces-a-vital-key-to-young-childrens-mental-well-being/
- New study suggests living near green space is associated with fewer emotional problems among preschool-age children, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://fpg.unc.edu/news/new-study-suggests-living-near-green-space-associated-fewer-emotional-problems-among-preschool
- Nature is good for kids | UNC-Chapel Hill, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.unc.edu/posts/2024/04/23/nature-is-good-for-kids/
- Elementary Classroom Views of Nature Are Associated with Lower Child Externalizing Behavior Problems – PMC – PubMed Central, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10177887/
- Childhood Development and Access to Nature: A New Direction for …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3162362/
- Research Digest: Physical Health Benefits of Nature Contact | Children & Nature Network, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.childrenandnature.org/resources/research-digest-physical-health-benefits-of-nature-contact/
- The Healing Power of Nature: Why Teenagers Should Do Outdoor …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://nexusteenacademy.com/why-spending-time-out-in-nature-is-important-for-adolescent/
- Full article: A systematic review of nature connectedness in adolescents and young adults: Fostering environmental responsibility and sustainable practices, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10852352.2025.2474909?src=
- How Nature Supports Teen Mental Health – Sedona Sky Academy, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.sedonasky.org/blog/how-nature-supports-teen-mental-health
- Early Life Exposure to Green Space Linked to Mid-Childhood Cognition, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.publichealth.columbia.edu/research/centers/niehs-center-environmental-health-justice-northern-manhattan/news-events/newsbriefs/summer-2021/early-life-exposure-green-space-linked-mid-childhood-cognition
- Do Experiences With Nature Promote Learning? Converging Evidence of a Cause-and-Effect Relationship – PubMed Central, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6401598/
- Research Shows Nature-Based Learning Boosts Student Achievement and Well-Being, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://teachfind.com/specialized-teaching-approaches/research-shows-nature-based-learning-boosts-student-achievement-and-well-being/
- Feel Connected with Nature – Texas Children in Nature Network, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.texaschildreninnature.org/resources/research/feel-connected-with-nature
- Forest School – The History, Philosophy & How to Get Involved, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://workingforest.com/forest-school-the-history-philosophy-how-to-get-involved/
- One Tech Tip: Wasting too much time on social media apps? Tips and tricks to curb smartphone use – AP News, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://apnews.com/article/smartphone-social-media-internet-addiction-732155ab76d7754fd667935f0153647f
- Barriers to Nature Engagement for Children | C&NN, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.childrenandnature.org/resources/research-digest-barriers-to-nature-engagement-for-children-2/
- Examining Psychosocial and Economic Barriers to Green Space …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9819928/
- Barriers and facilitators to accessing greenspace environments as sites for health amongst marginalised groups – CIEH, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.cieh.org/media/4y1otcr4/sam-nordland.pdf
- The Importance of Interactions with Nature for Children Ages 0-3 Years, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.waterfrontacademy.org/single-post/the-importance-of-interactions-with-nature-for-children-ages-0-3-years
- From Screens to Sunshine: Rescuing Children’s Outdoor Playtime in the Digital Era – Sage Journals, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09731342241229845
- Efforts to reduce kids’ screen time weakened by unequal access to green space, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://news.umich.edu/efforts-to-reduce-kids-screen-time-weakened-by-unequal-access-to-green-space/
- For Good Health: The Power of Belonging in Green Spaces, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://johnsoncenter.org/blog/for-good-health-the-power-of-belonging-in-green-spaces/
- Access to Nature – Children’s Environmental Health Network, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://cehn.org/access-to-nature/
- A Right to Nature: Addressing Disparities in Green Space Access, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.americanbar.org/groups/crsj/resources/human-rights/2024-october/right-to-nature/
- How Mahmoud Khalil became the face of Trump’s crackdown on campus protests – AP News, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://apnews.com/article/columbia-university-protester-mahmoud-khalil-immigration-arrest-5ae6eeb3ac95f190a505abebc4ee0944
- The Necessity of Urban Green Space for Children’s Optimal Development – American Trails, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.americantrails.org/resources/the-necessity-of-urban-green-space-for-childrens-optimal-development
- Three pathways towards child-friendly cities – Cities4Children, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://cities4children.org/blog/three-pathways-towards-child-friendly-cities/
- Designing Child-Friendly Cities – Urban Design lab, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://urbandesignlab.in/designing-child-friendly-cities/
- Child-Friendly Urban Planning Creates More Resilient Cities – Burnham Nationwide, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.burnhamnationwide.com/final-review-blog/child-friendly-urban-planning-creates-more-resilient-cities
- What makes a child-friendly city? Redesigning safer and healthier urban spaces for young people, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.childinthecity.org/2020/09/16/what-makes-a-child-friendly-city-redesigning-safer-and-healthier-urban-spaces-for-young-people/
- Research on Child-Friendly Evaluation and Optimization Strategies …, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.mdpi.com/2075-5309/14/9/2948
- Issue 1: Child-friendly urban planning – Richter Spielgeräte, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.richter-spielgeraete.de/en/magazine/issue-1-child-friendly-urban-planning-369/
- CHILD-FRIENDLY URBAN DESIGN – Van Leer Foundation, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://vanleerfoundation.org/wp-content/uploads/2018/05/Child-friendly-urban-design.pdf
- Policies That Connect Kids and Nature – National Wildlife Federation, زمان دسترسی: مارس 18, 2025، https://www.nwf.org/Kids-and-Family/Connecting-Kids-and-Nature/Kids-and-Nature-Policy
یک دیدگاه اضافه کنید