((لاوسون و چالش های نگهداری آن))
نام علمی : Cupressus macrocarpa
خانواده : Cupressaceae
این درخت به عنوان یک گیاه زینتی در پارک‌ها، ویلاها، باغ‌های صخره‌ای و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. از سرو لاوسون همچنین میتوان به عنوان تک درخت در گلدان و یا به صورت دیوار سبز در فضاهای سبز استفاده کرد. از درختان زیبا و پرطرفدار در سراسر دنیا است. پرورش و تکثیر درختان به منظور افزایش فضای سبز، از راه‌کار‌های مؤثر در جهت پاکیزگی هوا و حفظ محیط زیست است.
بومی جنوب‌غربی اورگن و شمال کالیفرنیای آمریکا بوده و زیستگاه طبیعی آن جنگل‌های مرطوب ساحلی و دره‌های دارای مه و بارش منظم است.
عوامل محیطی
- شرایط آب و هوایی : بهترین رشد را در نواحی خنک، مرطوب یا ساحلی دارد. گرما و سرما را تحمل می کند. اما به سرمای زیاد حساس است. تابش مستقیم آفتاب یا سایه نسبی را ترجیح می دهد. باید از بادهای گرم یا خشک محافظت شود. کاج لاوسون در مناطق خیلی خشک و یا مناطق خیلی سرد به راحتی رشد نمی کند ، با توجه به اینکه این درختچه زینتی در فضای باز کاشته می شود ، شرایط آب و هوایی منطقه مورد نظر جهت کشت را در نظر بگیرید.
- خاک و تغذیه
- خاک : برای کاشتن لاوسون در باغچه می توان از خاک لومی شنی با رطوبت متوسط و زهکش خوب استفاده نمایید و برای کاشتن آن در گلدان می توانید از مخلوط خاک باغچه، شن و کوکوپیت یا پیت ماس استفاده کرد،نباید آب زیر لاوسن باتلاقی شود و ریشه ها پوسیده و یا خفه شوند ، زهکش مناسبی ایجاد نمایید تا آب به خوبی عبور کرده و زهکش شود ، در غیر اینصورت پوسیدگی باعث خشک شدن درخت می شود.
- تغذیه : برای تقویت ریشه درخت می توانید از کودهای فسفر دار استفاده کنید و برای رشد و گسترش شاخ و برگ درخت می توانید به آن کود های نیتروژن دار بدهید.
- آبیاری
ممکن است نهال جوان به خشکی خاک حساسیت نشان دهد اما درخت بالغ می تواند خشکی را تا حدی تحمل کند. در فصول سردتر سال بهتر است آبیاری زمانی انجام شود که خاک از آبیاری قبلی خشک شده باشد. اما در فصل تابستان آبیاری منظم درخت ضروری است ، در غیر این صورت درخت خشک میشود.
آبیاری های نهال های جوان در شرایط یخبندان شدید میتواند باعث خشک شدن آن شود.
- عوامل زنده
- آفات
- شپشک آرد آلود : این آفت که میزبان آن انواع سرو و از جمله سرو لاوسون می باشد، حشره ای کوچک به طول 2 تا 3 میلی متر و سفید رنگ است. این حشرات روی برگ ها و ساقه های جوان مستقر شده و با فرو کردن خرطوم خود در بافت های گیاهی از شیره گیاه تغذیه می کنند. همچنین به دلیل ترشحات سفید رنگ منظره نازیبایی به درخت می دهند و باعث جذب برخی قارچ ها نیز می شوند.
- آفات
از نشانه های ظاهری این آفت روی درخت میتوان به وجود نقاط سفید رنگ پنبه ای شکل روی شاخه ها، چسب ناک شدن سرشاخه ها و خشکی سرشاخه های انتهایی درخت اشاره کرد.
برای مبارزه فیزیکی با این آفت هرس شاخه های آلوده توصیه می شود. همچنین کفشدوزک دشمن طبیعی این آفت است و از این آفت تغذیه می کند. مبارزه شیمیایی با سموم هم امکان پذیر است و هنگام طغیان آن ناچار به استفاده از این روش میشویم . کنترل نکردن آن میتواند باعث خشکی درخت شود.
- کنه : از فاصله‌ی دور که به گیاه نگاه کنید ظاهر رنگ پریده و خاک آلودی دارد و کمی خشک به نظر میرسد . نشانه‌های بارز آلودگیشامل لکه‌های سفید یا زرد روی برگ‌ها، تار روی برگ‌ها و افتادن برگ‌ها است. کنه‌های عنکبوتی بسیار ریز و عملا نامرئی هستند و خلاص شدن از شر آنها نیز آسان نیست. این آفات زرد مایل به نارنجی با یک نقطه‌ی تیره در هر دو طرف بدن خود هستند و همگی با هم به صورت مجموعه وار زندگی میکنند. این آفات به سطح زیرین برگ‌ها می‌چسبند و از کلروفیل گیاه تغذیه میکنند.
آفت کنه تار عنکبوتی روی برگ‌های آغشته به گرد و غبار بیشتر طغیان میکند . یک راه خوب برای جلوگیری از رشد آفت کنه تار عنکبوتی روی گیاهان، این است که به طور دوره‌ای و منظم گیاه را شستشو دهید .
از آنجایی که آفت کنه تار عنکبوتی محیط‌های خشک را دوست دارد، مرطوب نگه داشتن هوای اطراف درخت لاوسون راهی عالی برای جلوگیری از نشستن این کنه روی گیاه است.
برای کنترل کنه در شرایط باغ و ویلا تنها از روش های بیولوژیکی نمیتوان استفاده کرد و روش های مورد استفاده در هنگام ظغیان کنه مبارزه شیمیایی و فیزیکی است .
- کرم سفید ریشه : از مخرب ترین آفات باغی است که در دو سال اول که به صورت لارو و در زیر خاک زندگی میکند و از ریشه ی گیاهان تغذیه میکنند، این لارو در سال سوم به شکل سوسک بالغ و به صورت شب زیست زندگی میکنند، همچنین کرم سفید ریشه میتواند برای تمامی درختان میوه و زینتی آفت باشد. برای مبارزه باکرم سفید ریشه باید از روش تلفیقی بیولوژیکی و شیمیایی به صورت همزکان استفاده کرد و این مبارزه ممکن است تا سه سال زمان ببرد، استفاده از تله ی نوری و سموم کرم کش به صورت ابیاری عمق توصیه میشود.
مبارزه بیولوژیکی : جمع آوری و از بین بردن حشرات کامل توسط تله های نوری، از بین بردن کرم های در خاک با پا بیل کردن خاک به این صورت است که این کرم ها یا با ضربه های بیل از بین میروند یا توسط پرندگان از روی سطح خاک شکار میشوند.
یخ آب زمستانه بسیار میتواند برای از بین بردن تخم ها و لارو های جوان این آفت مفید باشد برای این منظور لازم است در سرد ترین روز های سال یک ابیاری عمیق انجام شود تا تمامی سطح خاک تا عمق 40 سانتی یخ بزند.
مبارزه شیمیایی : استفاده از سم های مناسب جهت از بین بردن کرم های موجود در خاک
مبارزه و پیشگیری نکردن با کرم سفید ریشه باعث آسیب به درخت در نتیجه خشک شدن آن میشود.
- بیماری ها
- پوسیدگی ریشه : از علائم ظاهری پوسیدگی ریشه میتوان به سرخشکیدگی گیاه، تغییر رنگ بافت سبز رنگ برگ ها به سفیدی و ضعف عمومی گیاه اشاره کرد.در بررسی ریشه ها شاهد سیاهی و نرمی آنها هستیم به طوری که با لمس ریشه ها پوست روی ریشه به راحتی جدا می شود.
عوامل بروز پوسیدگی ریشه : زهکشی نامناسب، بافت سنگین خاک، آبیاری نامنظم، شرایط ماندابی، و همچنین هر عاملی مثل خاکورزی غیر اصولی، آفات، نماتدها و هرچیزی که باعث ایجاد زخم روی ریشه ها شود میتواند به بروز این مسئله کمک کند.
درمان : در ابتدا باید عواملی که باعث پوسیدگی ریشه می شوند را برطرف کرد و سپس با شناسایی پاتوژن بیماری زا نسبت به مبارزه با آن اقدام کرد که این اقدام میتواند از روش های بیولوژیک و یا شیمیایی انجام شود.
- نماتد ها
- نماتد ها : نماتد ها کرم حلقوی می‌باشد که با نفوذ به ریشه و تغییر در ساختار سلول‌های ریشه،آن قسمت از ریشه را در اختیار گرفته و عملا مثل یک انگل از ریشه گیاهان میزبان تغذیه میکنند مهمترین شکل آسیب نماتد به ریشه‌ها، کاهش شدید جذب به دلیل تغییر عملکرد قسمت‌هایی از ریشه است. نماتدها با تغییراتی که در قسمت‌های مختلف ریشه ایجاد میکند دستور جذب موادی را به این قسمت‌ها می‌دهد که برای تغذیه خود است. به همین دلیل است که نماتد به نوعی یک انگل است. انگل‌ها با استفاده از میزبان مواد غذایی خود را تامین میکنند و خود عملا امکان تولید مواد غذایی را ندارند. با توجه به این نکته مهم نماتد بیشترین آسیب را به ریشه گیاهان می‌زند و در صورت عدم مقابله به موقع در نهایت گیاه را از بین خواهد برد.
از نشانه های ظاهری آن میتوان به ضعف و کم برگ شدن گیاه و بعضی مواقع خشک شدن قسمتی از گیاه اشاره کرد و از علائم وجود نماتد در ریشه ها میتوان به گره گره شدن ریشه ها و یا علائمی شبیه به پوسیدگی ریشه اشاره کرد.
پیشگیری از نماتد
- عدم تهیه نهال از مراکز مشکوک به نماتد
- ضدعفونی کردن ادوات کشاورزی قبل از ورود به باغ یا ویلا
- ضدعفونی کردن ادوات کشاورزی داخل باغ از باغچه به باغچه ی دیگر
- عدم اجازه تردد به افراد غیرضرور در باغ ها و ویلاها
- بررسی و اصلاح مسیر های انتقال آب به باغ
- تهیه خاک و کود از مراکز معتبر با تاییدیه گیاهپزشک
کنترل بیولوژیکی و شیمیایی نماتدها
نماتدها ممکن است با عوامل کنترل بیولوژیکی خاص از جمله قارچ‌ها، باکتری‌ها و ویروس‌ها و کنه‌ها و سایر ریزبندپایان‌ها سرکوب شوند. همه این موجودات توانایی سرکوب نماتدهای انگل گیاهی را دارند. به همین ترتیب، شرایط خاک نیز میتواند برای سرکوب نماتدهای انگلی گیاهی اصلاح شود. برای مثال افزایش مواد آلی واصلاح کننده های خاک میتواند مثمر ثمر باشد.
برای مبارزه با نماتد با روش‌های شیمیایی میتوان از سموم استفاده کرد و ستفاده از هر نوع سم و میزان آن باید با نظر و صلاح دید افراد متخصص و گیاهپزشک انجام شود.
- هرس
برخلاف باور اینکه لاوسون قابلیت هرس پذیری بالایی دارد اما تجربه نشان داده لاوسون هایی که کمتر هرس میشوند نسبت به آفات،بیماری ها و شرایط نامساعد محیطی استقامت بیشتری دارند و علت این موضوع این است که با هرس های بی رویه، تناسب اندام هوایی به اندام زمینی بهم میخورد و چون کار غذاسازی در گیاه مختل میشود و غذای کمتری به ریشه ها میرسد ریشه ها ضعیف و آسیب پذیر میشوند. درضمن هرس لاوسون در ماه های گرم سال میتواند باعث آفتاب سوختگی و ضعف گیاه شود.
شبکه های اجتماعی هچ